Chương 1

BIJOUX DE DIAMANTS

Kéo xuống để khám phá

90 năm trước, Gabrielle Chanel sáng tạo nên bộ sưu tập Trang sức Cao cấp đầu tiên của thế giới, Bijoux de Diamants. Cô đã áp dụng nguyên tắc thiết kế cơ bản của mình cho các thiết kế: mang đến sự tự do và đồng thời tôn vinh cơ thể người phụ nữ.

Chương 1 DÙ TRÁI ĐẤT NGỪNG XOAY ,
BẦU TRỜI VẪN LUÔN
CHUYỂN ĐỘNG

HÃY TIN VÀO CÁC CHÒM SAO

“Không có gì giúp quên đi cơn khủng hoảng tốt hơn việc ngắm nhìn những thứ tươi đẹp - thứ mà phụ nữ và những người thợ thủ công luôn nỗ lực tạo ra.”

1932. Ba năm sau ngày cuộc sống dường như chững lại kể từ ngày Thứ Ba Đen Tối, ngày cả thế giới chìm vào bóng đêm của cuộc Đại Suy Thoái và những năm 1920 đầy lạc quan bỗng trở nên u ám. Ngay giữa không khí bi quan của cơn sóng lạm phát, sự tụt dốc tiêu dùng và tỷ lệ thất nghiệp tăng chóng mặt, thời kỳ ảm đạm bắt đầu. Và đó cũng là lý do vì sao năm 1932 là thời khắc hoàn hảo cho hy vọng và sự hồi sinh. Bởi sẽ không có bóng tối nếu thiếu đi ánh sáng, một loạt các sự kiện đặc biệt đã diễn ra ngay từ đầu năm 1932, như những phép màu xảy ra với cuộc khủng hoảng. Elwyn Dirats cùng Jacques Auxenfants mở Hot Club de France và những giai điệu yêu đời của nhạc jazz có thể được nghe ở bất cứ đâu. Nhà hát Opéra Garnier cho ra mắt vở Un Jardin sur l’Oronte dưới sự đạo diễn của Philippe Gaubert. Khoảng 200.000 người đã đến dự lễ ra mắt được mong đợi từ lâu của con tàu đại dương SS Normandie. Và, vào tháng 11, Diamond Corporation Limited tại London, Anh đã nảy ra một ý tưởng tuyệt vời để khôi phục vị thế của mình trên thị trường kim cương...

Diamond Corporation Limited đã ngỏ lời hợp tác với một người phụ nữ tài năng có tầm nhìn xuất chúng. Cô không chỉ mang đến tính hiện đại cho thời trang, mà còn là một nhà thiết kế phụ kiện tài hoa, người đã làm cho trang sức thời trang trở nên đẹp hơn cả những món trang sức thực thụ thời đó. Một người phụ nữ quyền lực sở hữu một đế chế của riêng cô, và đế chế đó vẫn rộng lớn thêm từng ngày. Một người bạn của nghệ thuật và các nghệ sĩ, một trái tim mãnh liệt của thời đại, cô đi ngược lại với những mong cầu truyền thống đặt ra cho phụ nữ, cho cơ thể và các phẩm chất của họ, ở cả hai phía của Đại Tây Dương. Gabrielle Chanel đã được chọn để làm sống lại sự quan tâm của cả thế giới với kim cương.

Vượt qua tình hình ảm đạm, cô truyền cảm hứng cho những giấc mơ và để cái đẹp được tỏa sáng. Mademoiselle thiết kế nên Bijoux de Diamants, bộ sưu tập Trang sức Cao cấp đầu tiên của thế giới. Chỉ hai ngày sau khi bộ sưu tập ra mắt, giá trị cổ phiếu của Diamond Corporation Limited tăng vọt, biến chuyển toàn bộ nền công nghiệp và thổi một sức sống mới cho cả thời kỳ.

CHANEL VÀ CÁC THIÊN THỂ

“Những ngôi sao của tôi! Làm sao ta có thể tìm được bất kỳ thứ gì phù hợp hơn và mãi mang vẻ hiện đại như vậy?”

Gabrielle Chanel được cho là đã hình thành nên sự cứng cỏi và thuần khiết của mình trong thời thơ ấu của cô tại Tu viện Aubazine. Nói về cảm hứng, Tu viện dòng Xi-tô, dưới ánh sáng của bầu trời Corrèze, là một nguồn năng lượng vô tận. Lấy ví dụ, nơi in dấu bầu trời này, chiếc phù hiệu trên nền đá nhiều bước chân đi qua, nơi mặt trăng, những ngôi sao và mặt trời vẫn thường soi sáng... Giữ chân chạm đất—đó có phải là cách tốt nhất để vươn đến những ngôi sao? Dù Mademoiselle luôn tin vào sức mạnh kỳ diệu của các biểu tượng, chỉ đến khi cô gặp Boy Capel—người đàn ông tìm thấy niềm vui với việc biến cuộc đời thành một trải nghiệm phi thường—cô mới bắt đầu tin vào các chòm sao.

Một đêm hè ở Paris. Thời tiết ấm áp và màn đêm đen được tô sáng bởi hào quang của một vầng trăng khuyết. Những ngôi sao lấp lánh như những viên kim cương trên không là nguồn cảm hứng ban đầu cho mọi thiết kế Trang sức Cao cấp CHANEL. Khi Mademoiselle đang ngắm nhìn những ngôi sao lấp lánh trên bầu trời đêm, cô quyết định sẽ tô điểm cho làn da và mái tóc của những người phụ nữ với thật nhiều tinh tú, để những vành trăng khuyết tỏa sáng và hào quang của mặt trời trở nên thật rực rỡ. Việc thiết kế bộ sưu tập Bijoux de Diamants là minh chứng điển hình cho cảm nhận của cô về sự rực rỡ không thể chối từ của cái đẹp và cuộc sống.

BIJOUX DE DIAMANTS, BỘ SƯU TẬP
TRANG SỨC CAO CẤP ĐẦU TIÊN TRÊN THẾ GIỚI

“Tôi chọn kim cương vì chúng chứa đựng giá trị to lớn nhất trong dáng hình bé nhỏ nhất.”

Sự ra đời của bộ sưu tập Bijoux de Diamants là kết quả của một phương pháp cá nhân, một phương thức tạo ra những ý tưởng mới và áp dụng các nguyên tắc của Haute Couture cho Trang sức Cao cấp. Năm 1932, Mademoiselle thiết kế bộ sưu tập Trang sức Cao cấp đầu tiên trong lịch sử, dựa trên một chủ đề duy nhất và quy tụ tất cả về một nơi. Cách làm này hoàn toàn trái ngược với cách làm của các thợ kim hoàn đương thời.

Cách tiếp cận của cô với thiết kế trang sức tương đồng với cách cô tiếp cận thiết kế thời trang. Đường nét dẫn lối để chỉ có sức hút mang ý nghĩa thực sự. Sự hoàn hảo của một viên kim cương càng được tăng thêm bởi tính tinh giản tuyệt đối. Viên kim cương trần, không có dấu vết đính, được cắt theo giác cắt kinh điển, kích cỡ cân đối, cho thấy sự tinh khiết tuyệt đối với giá trị không thể thay đổi, không bị nhấn chìm theo thời gian hay các xu hướng.

“Tôi tìm kiếm những mô-típ có thể tôn vinh sự rực rỡ của kim cương—ngôi sao, chữ thập, mô-típ đính đá quý đều theo quy chuẩn và những viên đá được tạo hình mặt trời.”

Bijoux de Diamants, còn hơn những gì cái tên này có thể khơi gợi, là một bộ sưu tập cực kỳ ấn tượng. Ước tính, Gabrielle Chanel đã tạo ra 50 thiết kế với kim cương vàng và kim cương trắng đính trên chất liệu bạch kim và vàng vàng, có thể được đeo vào cả ban ngày và ban đêm, như những điểm tụ của ánh sáng. Trong số các thiết kế đã được xác định, 22 thiết kế tạo nên một bầu trời với những ngôi sao, sao chổi, mặt trăng và mặt trời. Mademoiselle cũng tạo ra 17 ảo ảnh thị giác, tái tạo hình tượng dải ruy-băng uyển chuyển, hàng tua rua nhảy múa, những chiếc lông vũ nhẹ tênh, cũng như tám thiết kế khám phá các đường nét đồ họa thuần khiết của đường xoắn ốc, đường tròn, vuông và chữ thập. Một bộ sưu tập phong phú dần tiết lộ các bí mật qua các thế kỷ. Mặc dù có những lời khẳng định sự tồn tại của những chiếc trâm cài giá trị có hình dạng của các con số 3, 5 và 7, đến nay vẫn chưa có dấu vết nào của chúng được tìm thấy. Năm 2012, một phim tài liệu được tìm thấy, phim được quay bởi Pathé Gaumont và được phát hành vào những năm 1930 tại tất cả các rạp phim của Pháp trong các chương trình phim thời sự, tiền thân của Journal Télévisé, một chương trình tin tức của Pháp. Phim ngắn này giới thiệu một số thiết kế trang sức mang nhiều ý nghĩa được quay tại căn hộ của Gabrielle Chanel ở 29 Rue du Faubourg Saint-Honoré.

Phim được đánh giá là “phải xem” về một người phụ nữ không bao giờ đi theo đám đông và luôn đi trước một bước, phim tập trung vào hai thiết kế bằng vàng và kim cương vàng, trước rất lâu các xu hướng thời trang những năm 1960, và khắc họa tình yêu của Coco dành cho năng lượng của mặt trời: một vòng xoắn bằng vàng tinh khiết bao quanh ngón tay, đính một viên kim cương vàng và làm nổi bật hơn hình tượng bùa hộ mệnh—một chiếc nhẫn cỡ nhỏ, bằng đá topaz màu vàng—của Mademoiselle, người sinh vào tháng 8 rực nắng, và một chiếc trâm cài hình mặt trời có vô số những viên kim cương vàng tạo nên giá trị to lớn của thiết kế.

“Tôi muốn trang sức cũng giống như một dải ruy-băng trên ngón tay của người phụ nữ. Những dải ruy-băng của tôi uyển chuyển và có thể tháo ra được.”

Đơn độc, trong một bức họa hay hòa mình vào sự vĩnh hằng... Rất nhiều những ngôi sao và hình tượng mặt trời trải khắp trên cơ thể, trên áo khoác, corset hay vòng quanh eo. Các thiên thể và những ngôi sao comet tô điểm cho đôi tai hoặc vòng quanh cổ tay và cổ mà không tạo ra sự kìm kẹp. Một hơi thở cũng làm nhóm sao Bắc Đẩu lấp lánh sáng trên Thái Dương Hệ. Nhiều viên đá quý, những chiếc nơ, lông vũ và tua rua mang lại sự uyển chuyển cho bộ trang phục, cho kiểu tóc, cổ áo hay cho đôi tay.

Một dải ruy-băng với hai màu đen-trắng tương phản đính kim cương vòng quanh cổ tay. Trong số các thiết kế đã xác định có 17 thiết kế trâm cài, chín thiết kế trang sức cho phần đầu, tám thiết kế dây chuyền, bốn thiết kế nhẫn, ba thiết kế vòng tay, hai cặp khuyên tai, hai thiết kế đồng hồ và hai thiết kế phụ kiện—trong đó có một hộp đựng thuốc lá đính kim cương cả bên trong và bên ngoài—tất cả nhằm tạo nên hình ảnh người phụ nữ thật rạng ngời.

TRANG SỨC CẤP TIẾN, THIẾT KẾ ĐỘT PHÁ

“Trang sức của tôi không bao giờ khởi nguồn từ ý niệm về người phụ nữ và chiếc váy của cô ấy. Trang sức của tôi có thể biến tấu bởi vì những chiếc váy của tôi luôn thay đổi.”

Mademoiselle áp dụng các nguyên tắc hiện đại cho các trang sức của cô như cách cô đã làm với trang phục của mình. Cô xem trang sức như một ý tưởng mới, một phương thức để tạo nên mối quan hệ đặc biệt với cơ thể. Bijoux de Diamants là bộ sưu tập Trang sức Cao cấp đầu tiên trong lịch sử và đặc biệt là một bộ trang sức dành riêng cho phụ nữ. Phụ nữ trên thế giới và trong cuộc sống được gắn chặt với hình ảnh nữ tính, họ chính là những người được Mademoiselle hướng đến với các thiết kế không có khóa cài để cho phép cơ thể cử động một cách dễ dàng.

“Tôi phản đối khóa cài! Tôi không dùng khóa cài nữa! Nhưng trang sức của tôi vẫn có thể được biến tấu.”

Khi cô thiết kế Bijoux de Diamants, Mademoiselle đã chọn sự tự do. Sự tự do của những người phụ nữ có thể chọn cách sống mình muốn. Chọn di chuyển một cách tự do. Chọn mặc những thiết kế tôn lên ngọn lửa của sự độc lập, hơn là để những viên kim cương lộng lẫy nhưng không có sức sống làm lu mờ các giá trị khác. Người phụ nữ có thể kết hợp một chiếc lông vũ với một vành trăng khuyết, đặt tua rua hay nơ lên váy hay lên mái tóc, đưa ánh sáng đến với đêm tối bằng cách đeo kết hợp các ngôi sao, mặt trăng và mặt trời, biến một chiếc dây chuyền thành ba chiếc vòng tay hay trâm cài. Bộ sưu tập mang đến vô vàn khả năng biến hóa chưa từng xuất hiện ở đâu khác trên thế giới, với tính sáng tạo được ca ngợi bởi báo chí. Bởi các thiết kế này có thể được biến tấu và đeo một cách tự do trên cơ thể để tạo ra một phong cách riêng biệt, những thiết kế của bộ sưu tập Bijoux de Diamants sẽ không bao giờ lỗi thời. Những thiết kế trường tồn với thời gian.

BIJOUX DE DIAMANTS,
NHỮNG THIẾT KẾ
TRONG MƠ

Khám phá

8 tỷ đốm sáng lấp lánh, 93 triệu viên đá quý... Bởi những điều mới mẻ và nguyên bản thường là chất xúc tác cho các tin đồn, báo chí thường cho độc giả của mình thấy những con số khổng lồ, sự làm quá lên ngày càng làm tăng sự bí ẩn của bộ sưu tập. Và điều đó cũng làm dấy lên sự phẫn nộ. Còn điều gì xúc phạm hơn khi chọn một nhà thiết kế thời trang thay vì một thợ kim hoàn thực thụ? Một thợ làm váy! Thông báo của Diamond Corporation Limited ngay lập tức làm rung chuyển Place Vendôme, và Bijoux de Diamants trở thành một “Sự kiện Chanel.” Cả ngành công nghiệp cùng chung tay ngăn không để Gabrielle Chanel làm trang sức.

Cả ngành công nghiệp yêu cầu, và đã thành công, rằng các sáng tạo của cô phải được rã ra và những viên đá quý phải được trả lại. Nhưng vì đã có một số thiết kế được bán ra trong ngày đầu tiên, có những minh chứng hùng hồn vẫn tồn tại. Một trong số đó là chiếc hộp bằng nhung màu đêm xanh thẳm đựng một mảnh của bầu trời sao: một viên kim cương nặng 7,8 carat và chiếc trâm cài hình sao chổi bằng bạch kim. Hay chiếc lông vũ dài và cực kỳ uyển chuyển này, chiếc lông vũ có thể dùng để đeo như một chiếc vòng hoa đeo tay, để giữ áo khoác như một chiếc đai, để tô điểm cho phần trán với ánh sáng hay để ôm những đường cong của vai nhờ vào cấu trúc đặc biệt của mình.

Những mảnh ghép của lịch sử này đã tạo cảm hứng cho CHANEL để một lần nữa tái hiện tám thiết kế cho sự ra đời của Trang sức CHANEL vào tháng 7 năm 1993. Được đeo hai vòng quanh cổ và được tô điểm với những ngôi sao có thể biến tấu, dây chuyền COMÈTE được trưng bày tại triển lãm “Rêves de Diamants” năm 2002. Trâm cài PLUME được một lần nữa cho ra mắt vào tháng 9 năm 2010, theo sau đó là 100 thiết kế lấy cảm hứng từ Bijoux de Diamants vào năm 2012.

Chương 2

Chương 2 TRỌNG TÂM CỦA BIJOUX DE DIAMANTS: SỰ TÁO BẠO HAY NGHỆ THUẬT CỦA VIỆC LÀ NGƯỜI PHỤ NỮ THÀNH CÔNG VÀ TỎA SÁNG

DÁM TỎA SÁNG TRONG XÃ HỘI

Lời cảm ơn gửi đến Ủy ban Jean Cocteau

Ủy ban Jean Cocteau